**TOR (Terms of Reference)** — dokument definiujący cel i strukturę wspólnego przedsięwzięcia: projektu, komitetu, spotkania roboczego czy negocjacji — każdej grupy, która umówiła się pracować na wspólny rezultat. TOR ustala, jak przedmiot prac będzie zdefiniowany, rozwijany i weryfikowany, oraz daje udokumentowaną podstawę przyszłych decyzji: wspólne rozumienie zakresu spisane, zanim praca się zacznie — a nie odtwarzane w sporze, gdy już trwa. ^definicja-tor ## Cztery bloki TOR odpowiada na cztery pytania — każde ma swój blok: | Blok | Pytanie | Zawartość | |---|---|---| | Wizja, cele, zakres, produkty | **Co** ma zostać osiągnięte? | Cele sformułowane po [[Publish/Kompendium/S.M.A.R.T.\|S.M.A.R.T.]], granice zakresu, konkretne deliverables | | Interesariusze, role, odpowiedzialności | **Kto** bierze w tym udział? | Uczestnicy i ich role — najlepiej wprost [[Macierz RACI\|macierzą RACI]] | | Plany zasobów, finansów i jakości | **Jak** zostanie osiągnięte? | Ludzie i kompetencje, budżet, kryteria jakości | | Struktura podziału prac i harmonogram | **Kiedy** zostanie osiągnięte? | Dekompozycja prac (WBS) i terminy | Obowiązkowe dopełnienie czterech bloków: **czynniki sukcesu, ryzyka i ograniczenia**. Bez nich TOR jest deklaracją dobrych chęci — to właśnie spisane ryzyka i ograniczenia czynią z niego podstawę decyzji, gdy rzeczywistość zaczyna odjeżdżać od planu. ^ryzyka-i-ograniczenia ## TOR a DoD TOR i [[Definition of Done|DoD]] pracują na dwóch końcach tej samej umowy: TOR otwiera przedsięwzięcie — po co istnieje, kto gra, jak i kiedy dowiezie; DoD zamyka oczekiwania wobec pojedynczego rezultatu — po czym poznajemy „gotowe" i czego świadomie nie będzie. Duży projekt ma jeden TOR i wiele DoD. ## Zastosowanie TOR nie musi być tomem: dla projektu działowego wystarcza jedna strona z czterema blokami i listą ryzyk. Tak spisany dokument staje się kartą projektu — punktem odniesienia w każdym sporze o zakres i przy każdej decyzji o zmianie. Jak lekki TOR wchodzi na taśmę produkcyjną przy formułowaniu projektów — w poradniku [[Publish/Poradniki/Marketing Operations — budujemy zarządzalną taśmę produkcyjną#Formułowanie projektów|Marketing Operations]].